ابزار وبمستر

علوم زیستی | شهریور ۱۳۹۱

گیاهشناسی بابا آدم  و خواص داروئی آن

گیاه داروئی بابا آدم

نام فارسی

بابا آدم

نام بومی (مشکین شهر)

پتراق 

نام انگلیسی

Great Burdock

نام تیره

Asteraceae

نام جنس

Arctium

نام گونه

Lappa

گیاهشناسی بابا آدم:

گیاه بابا آدم از تیره آفتابگردان و زیر تیره لوله گلی ها (Tubuliflores) می باشد.گیاهان این زیر تیره فقط گلهای لوله ای دارند.در دنیا از جنس Arctium  در حدود ۵ گونه گیاه علفی دوساله داریم.برگ های آن متناوب، کرک دار با حاشیه کامل می باشد.گل آذین از نوع کپه بوده و گلچه ها به حالت لوله ای ، دو جنسی ، به رنگ ارغوانی یا سفید می باشد. بساک در پایه تیرکمانی و  خامه گل خطی هستند.میوه از نوع فندقه می باشد.جنس بابا آدم در ایران 4 گونه گیاه علفی عمدتا دوساله دارد.دمبرگ برگهای پایه ای تو پر ،گلچه ها تقریبا هم طول با برگک های گریبان هستند.ریشه ها ۱۲۰ سانتی متر ارتفاع و ۲.۵سانتی متر قطر دارند.

عادت رشدی گیاه بابا آدم: بابا آدم خاکهای کلسیم دار ار ترجیح می دهد وبه طور گسترده ای در چمن زارها و جنگلها رشد می کند.در بیشتر قسمتهای اروپا بویژه انگلستان و شرق تا غرب قاره آسیا رشد می نماید.دره خیاو چای مشکین شهر ونیز منطقه قارالار روستای میرک محل های اصلی رویش گیاه باب آدم میباشد.

ویژگی های فیزیکی:

گیاه بابا آدم دوساله بوده وتا ارتفاع ۲ متری نیز رشد می نماید.دوره گلدهی آن از تیرماه تا شهریورماه می باشد.و دانه های آن از شهریورماه تا مهرماه می رسند.گلها هرمافرودیت (دو جنسه، یعنی هم مادگی و هم پرچم دارد)و عموما توسط زنبورها و پروانه ها گرده افشانی می شوند.گیاه بابا آدم خاک سبک (شنی)، خاک متوسط بافت(لومی) و خاک سنگین بافت نظیر خاک رسی را با زهکش مناسب را می پسندد.عمدتا خاک های اسیدی تا خنثی و خاکهای مرطوب را ترجیح می دهد.و در PH چهار و نیم تا هشت ونیم به خوبی رشد می کند.

بخش های خوراکی:ریشه، برگها ، دانه ها و ساقه

ریشه ها هم به صورت خام وهم به صورت پخته مورد استفاده قرار می گیرد.یعنی ریشه های بسیار جوان به صورت خام مورد استفاده قرار می گیرد.ولی معمولا ریشه های پیر یا قدیمی پخته میشوند.ریشه ها ۱۲۰ سانتی متر ارتفاع و ۲.۵سانتی متر قطر دارند.اما بهترین زمان برداشت ریشه ها زمانی است که تقریبا ۶۰ سانتی متر ارتفاع داشته باشند.ریشه های قدیمی یا بسیار دراز هسته های چوبی شده ای دارند که مناسب نیستند.ریشه های جوان طعم ملایمی دارند.ریشه ها دارای رنگ سفید می باشد ولی وقتی در معرض نور خورشید قرار می گیرد سریعا دچار رنگ پریدگی میشوند.ریشه ها میتوانند برای استفاده های بعدی خشک شوند.ریشه ها دارای ۲.۵درصد پروتئین،۰.۱۴درصد چربی،و ۱۴.۵ درصد کربوهیدرات می باشد.همچنین ریشه ها شامل ۴۵درصد اینولین می باشد. اینولین نشاسته ای است که توسط بدن انسان جذب نمی شود و توسط مدفوع پس داده میشود.در بعضی از افراد اینولین موجب تخمیر در روده شده وباعث نفخ در انان میشود.به گفته بومیان مشکین شهری در موقع گل دادن گیاه بابا آدم ریشه کم کم خاصیت خود را از دست داده یا پوک میشود. ولی هنوز مستندات علمی بر این ادعا موجود نیست.


ریشه های گیاه بابا آدم

 ریشه های گیاه باباآدم


 برگهای جوان نیز به صورت خام یا پخته مورد استفاده قرار می گیرد.برگ ها دارای ۳.۵درصد پروتئین ،۱.۸درصد چربی ،و ۱۹.۴ درصد کربوهیدرات می باشد. شاخه یا ساقه های جوان به صورت خام یا پخته مورد استفاده قرار میگیرد.(مانند مارچوبه واسفناج).و زمانی بهترین مزه را دارند که پوسته آنها را حذف کنیم.دمبرگها جوشانده شده ومورد استفاده قرار میگیرد.مغز ساقه گلدهنده به صورت خام در سالادها مورد استفاده قرار میگیرد.سبزی خوشمزه بوده وگاهی طعمی شبیه مارچوبه دارد.دانه ها میتواند مثل دانه های لوبیای سبز شده ، سبز گردد وبه استفاده برسد.


خواص داروئی گیاه بابا آدم: عمدتا در ریشه آن میباشد.

در بیماریها و مشکلات دستگاه گوارش به عنوان مدر ، معرق،تصفیه کننده خون مصرف می شود.مصرف موضعی آن در درمان بیماری پسوریازیس وایکتیوز می باشد. ریشه های آن مقوی ،ضد باکتری،ضد قارچ ، درمان آماس ،ملین ،مسهل صفرا،تصفیه کننده ،پائین آورنده قند خون میباشد.عصاره گیاه به صورت مالشی علیه طاسی و بی موئی مورد استفاده قرار میگیرد.برای اطلاع از دیگر خواص داروئی گیاه بابا آدم از این لینک استفاده نمائید. بومیان مشکین شهر عمدتا از ریشه های تازه آن استفاده می کنند.

ورود به سایت گیاهان داروئی مشکین شهر

گیاهشناسی گلپر وخواص داروئی آن

گلپر ایرانی

نام فارسی

گلپر ایرانی

نام بومی (مشکین شهر)

بالدیر قان 

نام انگلیسی

masterwort

نام تیره

Apiaceae

نام جنس

heracleum

نام گونه

persicum

گیاهشناسی گلپر ایرانی:

گلپر ایرانی از تیره چتریان بوده و بومی ایران است.تیره چتریان در حدود ۳۰۰جنس و ۳۰۰۰گونه دارد.از ایران از تیره چتریان بعضی از منابع در حدود ۱۰۰جنس را گزارش نموده اند. جنس گلپر در جهان۷۰گونه گیاهی دارد.گیاهی دولپه و چندساله می باشد.گل آذین در تیره چتریان از نوع چتر مرکب می باشد.گل در آنها نامنظم و هرمافرودیت می باشد.هر گل شامل ۵کاسبرگ و ۵گلبرگ و ۵پرچم می باشد.گل دارای ۲برچه وبرچه ها به هم چسبیده و تخمدان در آنها زیرین است.میوه در گیاهان تیره چتریان از نوع دی آکن یا شیزوکارپ می باشد.بین دو فندقه محوری وجود دارد که فندقه ها به آن می چسبد هر فندقه را اصطلاحا مریکارپ می گویند.در واقع ۲عدد مریکارپ مجموعا میوه شیزوکارپ را تشکیل می دهند.در ایران در حدود ۱۰ گونه گلپر وجود دارد.گلپر به ارتفاع ۵۰ تا ۱۲۰ سانتی متر رشد کرده و ساقه ضخیمی را بوجود می آورد.برگ رنگ تیره داشته و دمبرگ آن بلند  وسطح بالایی آن فاقد کرک ولی سطح زیرین آن پوشیده از کرک است.میوه به بزرگی ۱۲ الی ۱۴ میلی متر بوده ودر انتها منقاردار است.دره خیاوچای مشکین شهر گلپر بوفور یافت می شود.


قسمت های مختلف گلپر ایرانی

قسمتهای مختلف گلپر ایرانی


 نمائی از دره خیاو چای مشکین شهر

نمائی از دره خیاو چای مشکین شهر


خواص داروئی گلپر ایرانی:

متاسفانه در اکثر سایتهای ایرانی مطالبی که در مورد خواص داروئی ذکر شده احتمالا هیچ منبعی و مصداقی نداشته باشد. و مردم را نیز سردر گم می نماید و مشخص نمی کند که چه قسمتهایی از گیاه خاصیت داروئی داشته و به چه طریقی باید از آن استفاده نمود. معلوم نیست که این اطلاعات را از کجا کپی پیست کرده اند. ولی ما قسمتهای مورد استفاده از ان را برای شما عزیزیان ذکر خواهیم کرد:

قسمتهای مورد استفاده گیاه گلپر دانه و ریشه آن می باشد.دارای ویژگی ضد تشنج واختلال ،ضد نفخ ، محرک وتقویت کننده بدن می باشد.ریشه شامل ترکیباتی نظیر فتو توگزیک شامل سورالن می باشد.جوشانده ریشه ودانه های آن برای درمان سرما خوردگی،تنگی نفس،سوء هاضمه ،کاهش نفخ ،ورم ،نقرس ،صرع،فلج ، کاهش وقوع سکته ها ،خارج نمودن گاز از روده وشکم، افزایش حجم ادرار ، سنگ کلیه ، آسان کردن دروه قاعدگی های زنانه که با درد عضله همراه هستند به کار میرود. همچنین جوشانده گلپر در شستشوی محل زخم ها، محلهای جراحت دیده و کوبیده شده به کار می رود.

نحوه درست نمودن دم کرده گلپر: ۱ الی ۲ قاشق چای خوری از دانه ها را در یک فنجان آب جوش بریزید و استفاده نمائید.

نحوه استفاده از پودر ریشه گلپر: ۱ قاشق چای خوری در یک فنجان آب جوش بریزید واستفاده نمائید. باز هم ذکر می گردد که در استفاده از هر نوع داروی گیاهی باید با پزشک مرتبط مشورت گردد.

هشدار:برگساره های تازه گیاه گلپر احتمال دارد در افراد مستعد ایجاد آماس پوستی نماید. در بعضی از موارد گزارش گردیده است که احشام با خوردن برگساره های گیاه گلپر تلف شده اند.شیره زننده آن در تماس با پوست ایجاد تاول می نماید.

ورود به سایت گیاهان داروئی مشکین شهر

گیاهشناسی بومادران و خواص داروئی آن

شکل کلی از قسمتهای مختلف بومادران

نام فارسی

بومادران

نام بومی (مشکین شهر)

بویما درن 

نام انگلیسی

yarrow

نام تیره

Asteraceae

نام جنس

achillea

نام گونه

millefolium

گیاهشناسی بومادران:

بومادران گیاهی چند ساله علفی، دو لپه از تیره آفتابگردان یا مرکبان می باشد.تیره مرکبان ، یکی از بزرگترین تیره های گیاهی است. و در حدود ۱۱۰۰جنس و ۲۳۰۰۰ گونه گیاهی دارد. جنس بومادران در زیر تیره گل آفتابی ها قرار دارند. یعنی هم گلهای لوله ای و هم گلهای زبانه ای دارند.گلهای لوله ای در مرکز کپه و گلهای زبانه ای در حاشیه کپه قرار دارند.در گیاهان تیره مرکبان هر گل دارای ۵ پرچم بوده وبساک آنها به هم چسبیده و لوله ای را تشکیل میدهند.گل آذین از نوع کپه ومیوه از نوع فندقه یا (Achene)می باشد.در جنس بومادران نهنج کپه دارای فلسهای زیادی بوده و در فندقه پرک همیشه موجود نیست. بومادران معمولا تا ارتفاع ۹۱ سانتی متری  ومعمولا به فرم تک ساقه ای رشد می کند و در قسمت انتهایی چند شاخه می شود.برگها به صورت متناوب در طول ساقه بوده ومعمولا ۷ تا ۱۲ سانتی متر طول دارندو دارای برگچه های بسیار ی هستند.و این حالت به بومادران ظاهری پر مانند وظریفی می دهد.هر گل آذین کپه در حدود ۲۰ الی ۲۵ گل به رنگهای سفید و زرد وقرمز و نارنجی و .. می باشد. بومادران سفید و زرد رنگ به وفور در مراتع روستای باللوجه یافت میگردد.گلهای بومادران زنبورهای عسل را به خود جلب می کنند وهمچنین به خاطر گلهای زیبایش در فضای سبز کشت می گردد.از طریق بذر به آسانی تکثیر می یابد.


بومادران با گلهای زرد رنگ که در دره خیاو چای می روید

بومادران زرد رنگ


بومادران سفید که در مراتع روستای باللوجه به وفور یافت میشود

بومادران سفید رنگ


بومادران به رنگهای متنوع

بومادران به رنگهای متنوع


بومادران قرمزرنگ

بومادران


 خواص داروئی بومادران:

بومادران عرق آور، قابض،نیرو بخش وخاصیت محرک دارد.دم کرده بومادران داروی خوبی برای انواع سردردها می باشد.در کاهش تب بسیار مفید بوده و عرق ناشی از تب را کم و مسدود می کند.برای این کار ۲۸ گرم از علف خشک شده را در نیم تا یک لیتر(البته ولوم pintدر مقاله که ترجمه شده در قسمتهای مختلف اروپا به حجم مایع ای بین نیم تا یک لیتر گفته میشود)آب جوش بریزید و گرم بنوشید. با اضافه کردن شکر یا عسل میتوانید آن را شیرین تر کنید. بومادران ضدعفونی کننده بوده و زخم ها را بهبود می بخشد.سرفه را کاهش و گرفتگی ماهیچه ها را بهبود می بخشد. بومادران یک داروی تجارتی برای خانم هاست. و عادت ماهیانه انها را آسان می کند. ودر ضمن کنترل کننده فشار خون هست.جالب است بدانید که تاکنون دانشمندان بالغ بر 100 ترکیب بیولوژیک فعال در بومادران کشف نموده اند.ترکیبات مختلف در گیاه بومادران را در زیر مشاهده می نمائید:

Yarrow contains achilleine (hemostatic), apigenin and azulene (anti-inflammatory), inulin, menthol, and a neurtoxin, thujone (Schwartz, 2006

ورود به سایت گیاهان داروئی مشکین شهر

 

گیاهشناسی آویشن وخواص داروئی آن

اویشن کوهی

نام فارسی

آویشن

نام بومی (مشکین شهر)

کهلیک اوتی 

نام انگلیسی

Wild thyme

نام تیره

Lamiaceae

نام جنس

Thymus

نام گونه

Serpyllum

گیاهشناسی آویشن:

آویشن از تیره نعناعیان یا Labiateae می باشد. گیاهی دولپه و به فرم بوته علفی چند ساله رشد می کند.برگها متقابل ، ساقه چهار گوش ، گل به صورت غیر منظم ،هرمافرودیت  و پرچم از نوع دی دینام یا دو به دو می باشد. پایه خامه زیر تخمدان قرار می گیرد یا به اصطلاح ژینو بازیک است. دارای برگهای کوچک و بدون دندانه می باشد دارای بوی بسیار معطری می باشد. مواد آروماتیک اکثرا در برگ نهفته است.مردم بریتانیا اکثرا به آویشن Creeping thymus می گویند وعلت نام گذاری آن حالت خزنده بودن ساقه های آن می باشد. گل دارای نکتار فراوان بوده و زنبورهای عسل و پروانه ها را بسوی خود جلب می کند..رنگ گل در گونه وحشی آویشن سفید رنگ می باشد. ودر ارتفاعات رشد می کند. گیاهی است که طالب آب وهوای کوهستانی بوده و خاک خشک ونیمه مرطوب را می پسندد.فرمول عمومی گل در تیره نعناعی دارای ۵کاسبرگ و 5 گلبرگ و۲به ۲ پرچم و ۲برچه می باشد. میوه در گیاهان تیره نعناع از نوع چهار فندقه بوده و در ضمن گیاهان این تیره کرک ترشحی از نوع لوله ترشحی یا غده ترشحی دارند. ارتفاع آویشن به ۸سانتی متر نیز می رسد. از نقطه ای که رشد می کند تا ۳۰سانتی متری روی زمین پخش می شود.نیاز به آفتاب کامل دارد.گیاه آویشن متحمل خاکهای خشک ، کم عمق ، سنگلاخی و خشک می باشد. در فضای سبز به عنوان گیاه پوششی به کار می رود.گلهای آن برای زنبور بسیار جذاب کننده است. گیاه آویشن به پوسیدگی ریشه در شرایط مرطوب حساس است.تیره نعناع در حدود ۲۲۰ جنس و ۳۵۰۰ گونه گیاه دارد واکثرا خاصیت داروئی و استفاد های غذائی دارند. جنس آویشن در ایران حدودا ۱۶ گونه گیاه علفی و چندساله دارد.و در بعضی منابع ذکر شده که از جنس آویشن در دنیا حدودا ۲۰۰ گونه گیاهی داریم.

عکس کامل از قسمت های مختلف آویشن

آویشن کوهی به وفور در مراتع روستای میرک(باللوجه) در ارتفاعات یافت می شود وعموم مردم وبومیان منطقه از آنها استفاده می کنند. گونه دیگر نیز از جنس آویشن بنام علمی Thymus kotschyanus وجود دارد که خاصیت داروئی داشته ودر مراتع رشد می کند.

خاصیت داروئی آویشن کوهی:

استفاده داروئی از آویشن تاریخچه قدیمی دارد.و در درمان بسیاری از بیماریهای مزمن موثر می باشد.در طب سنتی آویشن خاصیت گندزدائی،ادرا آور ،مسکن و خلط آور دارد.آویشن عمدتا به صورتهای شربت یا دم کرده جهت درمان مشکلات تنفسی و عفونی از قبیل آنفولانزا ، سرما خوردگی ، گلو درد،سرفه برونشیت، عفونت های سینه و سینوزیت استفاده می گردد.آویشن کوهی همچنین در درمان آماس پستان، جراحت و بریدگیها،و زخم معده بسیار موثر می باشد.آویشن کوهی در مورد باد شکم وگازهای روده بسیار موثر می باشد.دم کرده آویشن گفته می شود در درمان سر درد و ناراحتی های عصبی به کار می رود.همیشه باید به خاطر داشته باشیم که در مصرف هر گیاه داروئی با دکتری که در زمینه گیاهان داروئی اطلاعات دارد مشورت کنیم.ترکیبات شیمیائی آن شامل تیمول، بورنئول، پاراسیمن،گاماترپینن،آلفاپینن،و کارواکرول می باشد.

ورود به سایت گیاهان داروئی مشکین شهر

منابع اینترنتی اطلاعات گیاهان داروئی

توضیح فارسی سایت آدرس اینترنتی سایت
کتابخانه کشاورزی آمریکا-داده های بیولوژیک رشد گیاهان داروئی

Www.agricola.nal.usda.gov

انجمن گیاهان داروئی آمریکا-آموزش علمی و سنتی گیاهان داروئی

Www.herbalgram.org

فارماکوپه گیاهی آمریکا-تک نگارهای گیاهان داروئی- ترکیبات گیاهی داروئی

Www.herbal-ahp.org

انجمن فراورده های گیاهی آمریکا-تجارت فراورده های گیاهی

Www.ahpa.org

اتحادیه گیاهشناسان ودرمانگران گیاهی آمریکا-کاربرد تخصصی گیاهان داروئی

Www.americanherbalistsguild.com

انجمن فارماکوگنوزی آمریکا،علوم مرتبط با فراورده های گیاهی

Www.phcog.org

انجمن آمریکائی و بین المللی در خصوص گیاهان داروئی

Www.herbnet.com/associations_p1.html

انجمن گیاهی آمریکا-اطلاعات در خصوص تحقیقات گیاهی

Www.botany.org

انجمن داروهای گیاهی انگلستان

Www.info.ex.ac.uk

فارماکوپه گیاهی انگلستان

www.exeter.ac.uk

اطلاعات اتنوبوتانی وفیتوشیمی دکتر دوک

Www.ars-grin.gov

بنیاد تحقیقات گیاهی

Www.herbs.org

گیاهان مورد مصرف برای تندرستی

Www.herbsforhealth.about.com

فارماکوپه داروئی طب سنتی چین

Www.chisinfo.com/medicine.htm

اطلاعات 7000 گیاه

Www.scs.leeds.ac.uk

فهرست حاوی تصاویر گیاهان فلور ایالات متحده امریکای شمالی

Www.swsbm.com

انستیتو گیاهی کوههای راکی

Www.garynull.com

تک نگارهای قابل جستجو گیاهان داروئی

Www.rxlist.com

تکنگارهای مکمل های غذایی وگیاهان داروئی

Www.uspverified.org

تک نگارهای سازمان بهداشت جهانی در زمینه گیاهان داروئی

Www.who.int

وبلاگ گیاهان داروئی مشکین شهر

Www.bitki.blogfa.com

 

گیاهشناسی یونجه سیاه و خواص داروئی آن

یونجه سیاه

نام فارسی

یونجه سیاه

نام بومی (مشکین شهر)

قارا یونجا 

نام انگلیسی

‌Black medick

نام تیره

Fabaceae

نام جنس

Medicago

نام گونه

 lupulina

گیاهشناسی یونجه سیاه:

یونجه سیاه گیاهی دولپه و چندساله از تیره  Fabaceae  یا لگوم داران یا پروانه آسا می باشد. که به فرم علفی رشد می نماید.همانند سایر گیاهان جنس یونجه شامل سه برگچه است.گل در آن به رنگ زرد بوده و رنگ برگچه های آن سبز تیره می باشد.میوه در آن نیام کلیوی شکل بوده و در موقع رسیدن به رنگ سیاه که حاوی یک دانه است، می رسد. ریشه در آن از نوع Tap root بوده ومقاوم به خشکی می باشد. این یونجه به خاطر سیاه بودن میوه هایش به یونجه سیاه معروف شده است.این جنس از یونجه در مراتع روستای میرک ونیز مشکین شهر به وفور یافت می شود و مورد تغذیه احشام قرار می گیرد. در بعضی از منابع ذکر گردیده است که این گونه ۵ الی ۱۲ سال عمر می کند. گلهای آن شهد خوبی دارد و بسیار مورد علاقه زنبورهای عسل می باشد. زنبورهایی که در مراتع نگهداری می شوند عسل نابی از شهد گلهای یونجه سیاه درست می کنند.در ایران در حدود ۳۲گونه یونجه داریم و در بسیاری از منابع ایران را خاستگاه یونجه در دنیا معرفی نموده اندو ولی متاسفانه تحقیقات خیلی کم در این مورد داریم. اگر ما بتوانیم به کمک  علم اصلاح نباتات این گونه از یونجه که دارای ویژگی های بسیار خوب را اصلاح کنیم وچندین صفت دیگر به آن اضافه نمائیم. کمک زیادی به دامداران خواهیم کرد.احتمالا برخی از گونه های یونجه در مراتع مشکین شهر وجود دارند که تاکنون شناخته نشده اند.خوشبختانه هم اکنون به اهمیت این یونجه ونقش آن در اکوسیستم طبیعی اندکی پی برده شده است در مشگین شهر بذر یونجه سیاه در خیابان نصیر آباد (باهنر شمالی ) فروخته میشود که کشاورزان از این یونجه به دلیل مهار شست شوی زمینهای شیبدار خود به دلیل سیستم رشه ای قوی آن  و از طرف دیگر به دلیل مقاوم به خشکی بودن آن استفاده میکنند.یونجه سیاه نقش مهمی در تغذیه دامهای اهالی روستای باللوجه دارد.متاسفانه برخی از تحصیلکرده ها گونه های شبدر را با یونجه اشتباه می گیرند که در این امر می بایست به کتابهای مرجع که کلید شناسائی گونه های گیاهی در آن هست مراجعه نمائیم.گونه ای از یونجه که کشت می شود به نام Medicago sativa می باشد. دو گونه از یونجه های مهم در زیر آمده است.

Medicago falcata

Medicago maculata

شکل کامل یونجه سیاه

شکل کامل یونجه سیاه

خواص داروئی یونجه سیاه:

در طب سنتی جهت درمان دیابت و سوء عملکرد غده تیروئید مصرف می شود وهمچنین به عنوان مدر و معطر کننده نیز کاربرد دارد.عصاره استخراج شده از یونجه سیاه خاصیت ضد باکتریائی و میروارگانیسم ها را دارد و برای کاهش ناراحتی در بدن استفاده می شود. و به عنوان مسکن عمل می نماید.دارای ویتامین A,E,K,Cمی باشد.یونجه دارای آنزیم آمیلاز جهت هضم مواد نشاسته ای می باشد.يونجه همچنين داراي منيزيوم ، آهن و مقدار جزئي ارسنيك و سيليس است.در افزایش استحکام بافتها واستخوانهای کودکان در حال رشد کاربرد دارد.

ورود به سایت گیاهان داروئی مشکین شهر

 

گیاهشناسی خاکشیر و خواص داروئی آن

خاکشیر

نام فارسی

خاکشیر

نام بومی (مشکین شهر)

پیران

نام انگلیسی

Hedge mustard

نام تیره

Brassicaceae

نام جنس

sisymbrium

نام گونه

officinale

گیاهشناسی خاکشیر: تیره شب بو  شامل ۳۵۰ جنس و در حدود ۳۲۰۰ گونه گیاه علفی یکساله تا چندساله دارد. گل آذین در اغلب انها دیهیم یا خوشه  می باشد. گلها منظم و دوجنسی می باشد.فرمول عمومی گل در آنها شامل ۴ عدد کاسبرگ آزاد و جدا از هم ۴ عدد گلبرگ آزاد ۶ عدد پرچم و ۲ عدد برچه می باشد..ویژگی بارز گیاهان تیره شب بو وجود نافه گل به صورت تترا دینام(۴ عدد پرچم بلند و  ۲ پرچم کوتاه دارند).بساک پرچم به صورت طولی باز می شوند و مادگی گل دارای دو عدد برچه به هم پیوسته است وتخمدان در آنها فوقانی و دارای دو خانه و یک دیواره دروغین بنام Septum  می باشد.خامه گل منفرد و  کلاله روی آن دوبخشی است.در این تیره ،تمکن (طرز قرا گرفتن تخمک ها در داخل تخمدان به حالت جداری یا(parietale)است. در ایران حدودا 100 جنس از تیره شب بو را داریم.جنسsisymbrium  در دنیا حدودا ۹۰ گونه گیاه علفی دارد.گیاهی دو لپه ،یکساله (Annual)وبه فرم علفی(Herb) می باشد.گل آذین خوشه ای با گلهای زرد رنگ می باشد.از تیره شب بو و جنس sisymbriumمی باشد. میوه از نوع خرجین Silique که دانه ها در داخل حجره میوه در یک ردیف قرار می گیرند.دانه ها در این جنس ،موقع جذب آب و رطوبت ژله ای و لعابدار نمی شوند. خرجین  با دم میوه چسبیده به ساقه بوده و طول خورجین گاهی اوقات به ۵ سانتی متر میرسد.برگ حالت بریده دارد، ریشه اندکی ضخیم بوده و ریشه راست وعمودی دارد.(Tap root).در بعضی از منابع ذکر گردیده است که در ایران حدودا 11 گونه گیاه علفی از جنس sisymbrium وجود دارد که برخی خاصیت داروئی و برخی نیز علف هرز می باشند. شرح برخی از اسامی علمی آنها به قرار زیر اند:

Sisymbrium officinale

sisymbrium loeselii

sisymbrium orientale

sisymbrium altissimum

sisymbrium irio

sisymbrium erysimoides

خواص داروئی خاکشیر:

گیاه خاکشیر به وفور در زمینهای زراعی بایر شهرستان مشکین شهر رشد می کند واز دانه های آن شربتی درست می کنند که عطش را فرو می نشاند.فرانسوی ها خاکشیر را singer plant یا گیاه آواز خوان نامیده اند چون گرفتگی صدا را درست کرده و مدر،خلط آور، ضد یبوست و آشتها آور است.از دم کرده آن در درمان التهابات دهانی استفاده می شود. بیشتر بر قلب موثر است.گیاه تازه آن مثمر می باشد وبا خشک کردن آن اثراتش را از دست می دهد.

در طب یونانی تقریبا همه مردم باور کرده اند که خاکشیر پادزهر همه سم ها می باشد. در طب سنتی برای تسکین گلو درد استفاده می شود. انهایی که گیاهان داروئی می کارند اغلب از آب میوه و نیز گل آن در جهت درمان برونشیت و نیز بیماری های مزمن معدوی استفاده می کنند. اثرات داروئی فراوانی از این گیاه در وبسایتهای اروپائی نگارش گردیده که باید اساتید محترم گیاهان داروئی انها را تائید نمایند تا عموم مردم از آنها استفاده کنند.

 ورود به سایت گیاهان داروئی مشکین شهر

 

آلوچه وحشی یا گوجه سبز و خواص داروئی آن

آلوچه

 

نام فارسی

آلوچه وحشی یا گوجه سبز

نام بومی (مشکین شهر)

آلچا

نام انگلیسی

Plum 

نام تیره

Rosaceae

نام جنس

Prunus

نام گونه

divaricata

گیاهشناسی آلوچه یا گوجه سبز:

آلوچه یا گوجه سبز از تیره Rosaceae و زیر تیره Prunoideae و جنس Prunus می باشد.این جنس در حدود ۳۰ گونه گیاه درختی ودرختچه ای دارد. از دولپه های جدا گلبرگ میباشد.گل دارای ۵کاسبرگ و ۵ گلبرگ ، ۲۰ تا ۳۰ پرچم و یک عدد برچه می باشد که دارای ۲ تخمک است که یکی از آنها سقط می کند وفقط یکی لقاح می یابد. میوه از نوع شفت بوده و میانبر ان گوشتی می باشد. منحنی رشد ونمو گوجه سبز از نوع سیگموئید مضاعف می باشد.برگ حالت مضرس داشته و ریشه درآن بسیار عمیق و محکم بوده ونقش بسیار مهمی در استحکام خاک در شیبهای تند را دارد. میوه در ابتدای مراحل رشد به رنگ سبز کاهوئی بوده ودر زمان رسیدن زرد یا قرمز رنگ می شود و بسیار شیرین می باشد. این جنس از آلوچه در دره خیاو چای  به وفور بصورت خودرو  رشد می کند و بومیان منطقه از آن به صورت تازه خوری و یا خشک شده و نیز در تهیه لواشک استفاده می کنند. منطقه قارالار روستای میرک نیز دارای آلوچه های خودروی فراوان میباشد. که به مصرف کشاورزان آن منطقه می رسد. آلوچه وحشی نیاز به خاکهای متوسط بافت بوده می تواند به دلیل ریشه های عمیق خود بی آبی را نیز تحمل می کند. جنس Prunus در  ایران 4 گونه به قرار زیر دارد:

Prunus padus

Prunus spinosa

prunus domestica

Prunus divaricata

 خواص داروئی آلوچه یا گوجه سبز:

سرشار از ویتامین C بوده و لثه را تقویت می کند.گوجه سبز تازه یکی از بهترین عامل بازدارنده از وقوع یبوست است. این ویژگی بدلیل غنی بودن آن از فیبر، فروکتوز،پکتین و سولفور است. وجود فیبر زیاد در آن باعث افزایش مدفوع در روده شده و باعث افزایش حرکات دودی و حلقوی و نیز تحریک روده در حضور هر ماده جمع شده در روده می شود.برای مطالعه بیشتر  و تحقیق در مباحث فوق مراجعه شود به کتاب Encyclopedia of fruits,vegetable and herbs نوشته john heinerman.

ریشه ، برگ ، گل ، ساقه ومیوه آلوچه می تواند به عنوان دارو مصرف شود.بر اساس مستندات تاریخی آلوچه می تواند برای درمان سرفه های سخت ومزمن، مالاریای مزمن وخطرناک، اسهال واسهال خونی ، عطش مفرط، کم اشتهائی ،استفراغ، سوء هاضمه، خون شاشی ( وجود خون در ادرار)، گلو درد، و آماس به کار رود. باعث دفع گاز روده ناشی از کرم آسکاریس، حذف انگل روده ونیز خستگی و کسلی بدن و نیز سم ناشی از خوردن مشروبات الکلی را از بدن دفع می کند.11 اثر تاثیرگذار گوجه سبز در تحقیقات مدرن به قرار زیر است:

۱-گوجه سبز میزان اسیدیتیه و قلیای خون را تنظیم کرده ومحتوای قلیائی خون را کاهش وباعث سلامت بدن می شود.

۲-باعث تقویت بدنهای خسته وکسل می شود.

۳-حاوی اسید لمون بوده که به جذب کلسیم کمک می کند.

۴-براساس آزمایشات داروئی ، روغن موجود در گوجه سبز از تغییر ماهیت سلول جلوگیری ودر واقع  از سرطان جلوگیری می کند.

۵- با دارا بودن اسید لمون بسیار فراوان ، گوجه سبز می تواند باعث بوجود امدن متابولیسم طبیعی و کاهش خستگی بدن گردد.

۶-ایجاد کبد نیرومند و توانا، گوجه سبز با دارا بودن اسیدهای اورگانیک زیاد باعث تحکیم فعالیتهای جگر در بدن می شود.

۷-باعث ثابت ماندن فشار خون می شود. وبر اساس ازمایشهایی که بروی حیوانات انجام گرفته مشخص گردیده است که گوجه سبز با دارا بودن اسید سیتریک باعث جلوگیری از سنگ کلیه ومثانه در بدن میشود.

۸- با دارا بودن اسیدهای اورگانیک فراوان ، گوجه سبز باعث افزایش حرکات دودی و حلقوی معده شده و از یبوست جلوگیری می کند. از اسهال جلوگیری کرده و باعث افزایش کارائی معده و روده میشود.

۹-میکروب کش است. از قدیم الایام مردم به خاصیت شفا بخشی آن به بیماری های عفونی پی برده بودند. و در آزمایشات داروئی کنونی نیز ما دانسته ایم که آلوچه میکروب کش بوده ومیکروب وبا، میکروب اسهال خونی  و کرم های بزرگ روده را از بین می برد.

۱۰-از پیری جلوگیری می کند. اسید لمون موجود در آلوچه باعث افزایش متابولیسم بهتر شده وسلولها را جوان نگه میدارد واز پیری و افزایش سن جلوگیری می کند. وباعث کاهش وزن وافزایش بینایی میشود.

۱۱-امروزه با توجه به تغذیه انسان از منابع مختلف دامی و .. احتمال ایجاد آلرژی های فراوان هست که آلوچه از انواع آلرژی ها جلوگیری می کند.

 

                        ورود به سایت گیاهان داروئی مشکین شهر

 

گیاهشناسی فرفیون یا شیر سگ

فرفیون

فرفیون .

نام فارسی

فرفیون یا شیر سگ

نام بومی (مشکین شهر)

سوتتی تیکان

نام انگلیسی

Madwoman's Milk-Sun spurge 

نام تیره

Euphorbiaceae

نام جنس

Euphorbia

نام گونه

helioscopia

گیاهشناسی فرفیون:

در بعضی از منابع قید شده است که تیره Euphorbiaceae دارای 300 جنس و 7500 گونه می باشد. فرفیون یا شیرسگ از خانواده Euphorbiacea می باشد. گیاه دولپه و یکساله گزارش شده است. تقریبا همه گونه های جنس Euphrbia دارای شیرآبه سفید یا لاتکس(sap or latex) می باشند. گل مرجان که دارای خارهای زیاد و گلهای کوچک به رنگ قرمز بوده و در خانه ها به عنوان گل زینتی نگهداری می گردد از این خانواده است ودارای لاتکس است. براحتی میتوانید با بریدن شاخه آن  شیرآبه سفید را ببینید.یا گل بسیار زیبای بنت القنسول که در گلکاری بسیار با اهمیت می باشد و گلدانهای آن به قیمت گرانی فروخته می شوند و به خاطر براکته های رنگی آن پرورش داده می شوند .از  جنس Euphorbia می باشد و دارای لاتکس یا شیرآبه است.فرفیون دارای یک عدد پرچم میباشد. گیاه فرفیون یا شیرسگ یکساله بوده و دارای گلهای کوچک زرد رنگ که البته براکته است در مراتع مشکین شهر به وفور یافت می شود و در داخل مزارع به عنوان علف هرز محسوب می گردد.اگر ساقه آن را برش دهید یک ماده سفید رنگ و چسبناک به بیرون ترش می کند که شیرابه یا لاتکس نام دارد . جالب توجه است که  این شیرابه سمی بوده وبرای سایر گیاهان حالت سمی بوجود می آورد.گیاه فرفیون دارای برگهای فراوان در طول ساقه می باشد. ودر شروع فصل سرما خشک شده واز بین میرود . ودر واقع بخش هوائی آن از بین رفته است ودر شروع فصل بعد از محل ریشه گیاه فرفیون جدیده رشد می نماید.

هشدار: شیر آبه گیاه فرفیون سمی بوده ودر صورت تماس با چشم باعث کوری ویا کاهش بینائی می شود. تماس زیاد آن با پوست باعث تجزیه پروتئین ها توسط شیرابه آن می شود و باعث افزایش احتمال سرطان می شود. همه قسمت های این گیاه سمی است. براساس تحقیقات انجام شده در شهر هاوانای کوبا که  مقاله با عنوان (Plants toxic to horses and livestock)  می باشد به این نتیجه رسیدند که  فرفیون از جمله  گیاهان مرتعی می باشد که برای چهارپایان سمی بوده وخورده شدن زیاد آن توسط احشام باعث بروز بعضی از اختلالات در بدن آنها و یا در بعضی مواقع نادر باعث مرگ چهارپایان می شود. 

کاربرد داروئی: با توجه به سمی بودن این گیاه ونیز شیرآبه آن تقریبا استفاده داروئی از آن گزارش نشده است. ولی در چندین موارد شیرابه این گیاه را روی زگیل های پوستی ریخته اند و در نهایت زگیل ها از بین رفته اند. خیلی از اطرافیان این مورد را به من گزارش نموده اند. احتمالا چون مواد تجزیه کننده که در شیرابه فرفیون وجود دارد باعث تجزیه پروتئین ها و از بین بردن زگیل در پوست می شود. احتمالا این کاربرد شیرابه فرفیون در طب سنتی به اثبات رسیده باشد. ولی باز هم دلایل و مستندات کافی در این مورد وجود ندارد و همیشه باید مواظب باشیم.

ورود به سایت گیاهان داروئی مشکین شهر

 

گونه های گیاهی وداروئی مشکین شهر

بسم الله الرحمن الرحیم

خداوند متعال گیاهانی را در طبیعت پدید آورده است که منشاء بسیاری از داروهای امروزی هستند. خداوند در خلقت همه این نباتات حکمت هایی قرار داده است که با پیشرفت علم رده بندی گیاهی Plant taxonomy و گیاهان داروئی Medicinal Plantsمشخص می شوند.خداوند در قران کریم به روشنی به این مطلب اشاره می کند که در چندین آیات به آن اشاره می فرماید:

سوره = الانعام آيه = 99 صفحه = 140 جزء = 7 حزب= 14
وَهُوَ الَّذِيَ أَنزَلَ مِنَ السَّمَاء مَاء فَأَخْرَجْنَا بِهِ نَبَاتَ كُلِّ شَيْءٍ فَأَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِرًا نُّخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُّتَرَاكِبًا وَمِنَ النَّخْلِ مِن طَلْعِهَا قِنْوَانٌ دَانِيَةٌ وَجَنَّاتٍ مِّنْ أَعْنَابٍ وَالزَّيْتُونَ وَالرُّمَّانَ مُشْتَبِهًا وَغَيْرَ مُتَشَابِهٍ انظُرُواْ إِلِى ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَيَنْعِهِ إِنَّ فِي ذَلِكُمْ لآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ
و اوست كه از آسمان آبى فرستاد ، و به وسيله آن گياهان گوناگون را [ از زمين ] رويانديم ، و از آن ساقه ها و شاخه هاى سبز درآورديم ، و از آن دانه هاى متراكم را خارج مي كنيم ، و از شكوفه درخت خرما خوشه هاى سر فروهشته [ به وجود مي آوريم ] ، و باغ هايى از انگور و زيتون و انار شبيه به هم و بى شباهت به هم [ بيرون مي آوريم ] ; به ميوه اش چون ميوه دهد و به رسيدن و كامل شدنش با تأمل بنگريد ، مسلماً در اين [ امور ] براى قومي كه ايمان مي آورند ، نشانه هايى [ بر توحيد ، ربوبيّت و قدرت خدا ]ست .

مشکین شهر دارای گونه های گیاهی بسیار متنوعی می باشد که کمتر مورد توجه گیاهشناسان قرار گرفته است. عموما اکثر گیاهان داروئی در مراتع مشکین شهر به صورت Self-sowتکثیر می شودو در جهت درمان بسیاری از بیماری ها مورد استفاده قرار می گیرد.با توجه به اینکه علم رده بندی بسیار مهم می باشد متاسفانه توجه کمتری به رده بندی گیاهان در سطح شهرستان مشکین شهر شده است. فلورهای گیاهشناسی بسیار معتبری در کشورهای اروپائی و آمریکا بوجود آمده است تا بانک اطلاعاتی در آن ذخیره و زمان مورد نیاز استفاده گردد. اداره مرتع داری مشکین شهر احتمالا هیچ آماری از گیاهان داروئی که در مراتع یافت می شود ندارد. لذا اهمیت کار در آن است که با توجه به آموخته های خود ونیز مطالعات در جهت شناسائی این گیاهان اقدام ونتایج آن نیز در دست عموم مردم قرار گیرد.تهیه اسلاید وعکس از گیاهان که در مراتع هستند نیازمند دوربین های با کیفیت بالا ونیز دستگاههائی نظیرGPS جهت اخذ اطلاعات مکانی و جغرافیائی محل رشد گیاه می باشد که در نتیجه نیاز به هزینه های زیادی جهت تحقیق در این زمینه می باشد.چون هر گیاهی در ارتفاع خاصی رشد می کندشناخت توپوگرافی و طول وعرض جغرافیائی زمین در شناسائی بهتر گونه های گیاهی موثر می باشد.علم رده بندی بسیار مهم می باشد از آنجا که اکثر تحصیلکرده های رشته کشاورزی جهت آسایش خود رشته هایی نظیر فیزیولوژی گیاهی را انتخاب می کنند تا به آسانی دروس خود را پاس کنند.آیا تیره مرکبان یا کاسنی که ۲۳۰۰۰ گونه گیاهی دارد یا تیره ثعلب که ۲۰۰۰۰ هزار گونه گیاهی دارد یا تیره پروانه آسا که ۱۸۰۰۰ گونه گیاهی دارد به همین آسانی شناسائی می شوند! آیا برای شناسائی آنها نیاز به ابزار و امکانات وهمچنین بهره جستن از کلیدهای شناسائی این گیاهان نداریم؟ خودتان قضاوت کنید که انصاف است آنهایی که در این زمینه فعالت شبانه روز دارند با آنهایی مقایسه شوند که همه روزه پشت میزهای کامپیوتر خود هستند!

لیست گیاهان رده بندی شده توسط فلور آمریکا

انگلیسی TXT

دانلود

ورود به سایت گیاهان داروئی مشکین شهر

گیاهشناسی رز وحشی و خاصیت داروئی آن

رز وحشی

نام فارسی

رز وحشی

نام بومی (مشکین شهر)

گیلدیق

نام انگلیسی

Dog rose

نام تیره

Rosaceae

نام جنس

Rosa

نام گونه

Canina

گیاهشناسی رز وحشی:

جنس Rosa در حدود 200 گونه گیاه به فرم درختچه ای و اغلب خار دار دارد. و در ایران  12 گونه وحشی دارد. رز وحشی به علت اینکه دمای بسیار پائین و شرایط نامساعد جوی و محیطی ونیز آفات را تحمل می کند و به بی آبی نیز مقاوم می باشد، توسط مردم بریتانیا(انگلستان) به Dog rose یا سگ روز معروف شده است.رز وحشی دارای خارهای بسیار زیاد بوده وگلهای کوچک به رنگ سفید مایل به صورتی آن در بهار باز می شود.برگ حالت دندانه دار داشته وبه صورت مرکب شانه ای فرد می باشد.مادگی گل دارای برچه های زیادی می باشد.برگها بروی ساقه حالت متناوب داشته وگوشوارک آنها به دمبرگ می چسبد.گل دارای 5 کاسبرگ و 5 گلبرگ و برچه ها به تعداد زیاد در داخل دیواره گلبنه تجمع یافته است.گلبنه رز وحشی را در اصطلاح Hip می نامند. رز وحشی به عنوان پایه برای تمام رز ها به کار رفته است وبه عبارت دیگر اکثر رزهای زینتی در دنیا فرم اصلاح شده رز وحشی می باشد. رز وحشی به وفور در مراتع روستای میرک به ویژه منطقه قارالار( ما بین دره خیاوچای و روستای باللوجه یا میرک که عمدتا مناطق زراعی آبی وباغات روستای میرک در آن جا واقع شده است) یافت می شود. رز وحشی درختچه ای چند ساله و خزاندار می باشد. ومانند سایر درختان میوه در پائیز خزان نموده و در بهار شروع به رشد می کند. رز وحشی به آفات طبیعی مقاوم می باشد. و تنها مورچه ها و موریانه ها می توانند به داخل Hip رفته و احتمالا از قند دانه های آن تغذیه می نمایند. شکل دانه رز وحشی که در داخل Hip تجمع می یابد را در شکل زیر مشاهده می نمائید:

دانه های زر وحشی

  دانه های رز وحشی که در درون محفظه ای بنام hip قرار دارند.

میوه گل رز

شکل میوه Hip که از میوه آن در تهیه روغن گل رز استفاده میشود.دانه ها در درون آن هستند.

سایر گونه های جنس رز  که در ایران یافت می شوند به قرار زیر هستند:

   Rosa centifolia

Rosa moschata

Rosa pimpinellifolia

Rosa villosa

Rosa iberica stev

 خواص داروئی رز وحشی:

بومیان مشکین شهری ریشه ها و دانه های  رز وحشی را جوشانده و  چایی دم می کنند وبه مصرف میرسانند.دم کرده دانه های آن ادرار آور، قابض،  وضد یبوست است. همچنین دانه های آن سرشار ار ویتامین های A,B,Eو K می باشد. دارای فلاونوئیدها ، تانن، اسیدهای اورگانیک و قند و پکتین می باشد.در درمان ناراحتی های قلبی و عصبی،اسهال، زخم ها،سرفه،سرماخوردگی، درد مفاصل،بی حوصلگی وکسلی،آماس  چمشها،مفید بوده است. همچنین روغن  بدست آمده از گیاه برای درمان تجمع رنگدانه ها در پوست و سودا و خشکیدگی پوست و بسیاری از شرایط پوستی دیگر مورد استفاده قرار می گیرد. 

منبع خواص داروئی رز وحشی

 ورود به سایت گیاهان داروئی مشکین شهر 

گیاهشناسی تمشک سیاه و خواص داروئی آن

 

نام فارسی

تمشک سیاه

تمشک سیاه

نام بومی(مشکین شهر)

بیوک تیکان

نام انگلیسی

Black berry

نام تیره

Rosaceae

نام جنس

Rubus

نام گونه

Occidentalis 

گیاهشناسی تمشک سیاه:

تمشک سیاه از خانواده گل سرخیان و زیر تیره Rosoideae می باشدجنس Rubusحدودا 700 گونه دارد. تمشک سیاه به حالت درختچه ای بوده و ساقه دارای خارهای زیاد می باشد. علت اینکه بومیان مشکین شهری آن را بیوک تیکان(خار بزرگ) می نامند خارهای زیاد در ساقه آن می باشد.منشاء خار زایده های اپیدرمی  بوده که در  اصل کرکهای چوبی شده می باشند. شاخه تمشک با قلاب کردن خارها به سهولت می توانند از قیم های اطراف خود بالا روند.برخی ارقام تمشک شاخه های بدون خار دارند که در اثر نوعی جهش به نام فراپوش ایجاد شده اند که اگر با قلمه تکثیر یابند خاصیت بی خاری حفظ می شود ولی اگر با قلمه ریشه یا بذر تکثیر یابد گیاه دوباره خاردار می شود.نوعی تمشک به نام تمشک قرمز (Rubus idaeus) به صورت عمودی رشد می کنند اما شاخه های تمشک سیاه در اواخر نابستان حالت خمیده به خود می گیرند.برگ تمشک مرکب شانه ای بوده و هر برگ از ۳ الی ۵ برگچه بزرگ بیضی شکل با حاشیه مضرس تشکیل شده وبه طور متناوب بروی گره های شاخه قرار می گیرند .رگبرگ ارقام قرمز حاوی خار و ارقام سیاه بدون خار می باشد.کاسبرگ وگلبرگ 5 عدد بوده پرچم زیاد و برچه زیاد(۷۰الی ۱۰۰ عدد) و نهنج در آن محدب می باشد.هر برچه 2 تخمک دارد که فقط یکی از آنها بارور می شود. تمشک قرمز دارای گل آذین گرزن ولی تمشک سیاه دارای گل آذین خوشه ساده می باشد. کاسبرگ تمشک بادوام بوده وتا رسیدن میوه در اطراف آن باقی می مانند.زمان تمایز گل شهریور ماه تا آذر ماه بوده و جوانه های بارور در جانب شاخه های یکساله تشکیل شده و زمان شکوفایی گلها خرداد تا تیرماه سال بعد می باشد.هر برچه یک شفتک می باشد و در واقع تمشک میوه مجتمع چند شفتی می باشد.منحنی رشد میوه از نوع سیگموئید مضاعف می باشد. و تقسیم سلولی در زمان باز شدن گل ها پایان می یابد. این حالت برعکس توت فرنگی می باشد که دوره تقسیم سلولی آن تا مرحله رسیدن ادامه می یابد.میوه تمشک قرمز مخروطی بوده ولی تمشک سیاه میوه های گرد و ریز دارد.ریشه ها تقریبا عمیق بوده و تا عمق ۲ متری در خاک فرو می رود.در ارقام سیاه تمشک جوانه گل به صورت جانبی در پائین شاخه ها تشکیل می شود. تمایز جوانه ها از قسمت نزدیک نوک شاخه ها شروع شده وبه طرف پائین توسعه می یابد.جوانه های بارور پس از گذراندن دوره استراحت در سال دوم تولید گل می کنند.تمایز گل در تمشک قرمز تحت تاثیر دمای پائین و روز کوتاه می باشد.مقدار نیاز سرمایی تمشک برای رفع استراحت جوانه های آن ۱۰۰۰ تا ۱۶۰۰ساعت دمای بین ۰الی ۷ درجه سانتی گراد می باشد.ارقام مقاوم به سرمای تمشک می توانند دمای ۳۰-درجه سانتی گراد را تحمل نمایند. تکثیر تمشک سیاه از طریق خواباندن انتهایی شاخه های یکساله می باشد. برای این کار در اواخر تابستان انتهای شاخه های یکساله را در چاله های حفر شده فرو برده وخاک می ریزند ودر سال بعد از محل انتهای نوک شاخه ها ریشه بوجود آمده و از آن ریشه گیاه جدید رشد می کند وآن را بریده وبه جای مخصوص خود انتقال می دهند.روشهای مختلفی در باغبانی حرفه ای برای تربیت تمشک وجود دارد که از نگارش آن به دلیل آنکه از حوصله بحث خارج است اجتناب می کنیم. جنس Rubusدر ایران 8 گونه دارد.در شکل زیر میوه های مختلف از جنس Rubus را مشاهده می نمائید:

گونه های مختلف تمشک

تمشک سیاه بوفور در  دره خیاو چای(دره بسیار بزرگ که گونه های گیاهی فراوانی درآن بصورت طبیعی رشد می کند و به عنوان یک پارک جنگلی بزرگ میهمانان زیادی را به خود جلب می کند) به صورت خودرو رشد می نماید وبه مصرف بومیان مشکین شهری می رسد.مناطق معتدل با بارندگی مناسب و خاکهای حاصلخیز بهترین منطقه برای پرورش این درختچه می باشد.

خواص داروئی تمشک سیاه: <قسمت مورد استفاده خود میوه، برگ و ریشه>

تمشک سیاه دارای ایزوستریک و مالیک اسید ، قند طبیعی، پکتین ، مونو گیلیکوزید سیانیدین، تانن(که به مقدار زیاد در پوست ریشه وبرگ ها یافت می شود ) ، آهن ، کربو هیدرات و سدیم ومنیزیوم و ویتامین A , C می باشد.  دارای رنگدانه آنتوسیانین بوده وضد سرطان می باشد. براساس توصیه اساتید تغذیه اروپا روزانه باید در حدود 60 میلی گرم از تمشک سیاه  در برنامه تغذیه انسان قرار گیرد تا از چندین سرطان نطیر سرطان روده وگوارش جلوگیری گردد.برگ و ریشه تمشک از داروهای بسیار قدیمی در درمان وبا بوده است.تنظیم کننده قاعدگی زنان و در درمان طب واسهال خونی نیز به کار می رود. جوشانده (چای) ریشه خشک شده تمشک برای درمان آماس روده و آپاندیسهای شدید و ناراحتی های معده ونیز درمان ورم ها به کار می رود.در مشکین شهر علاوه بر تازه خوری تمشک سیاه از آن مربا درست کرده ودر زمستان مصرف می کنند.
استفاده از برگهای جویده شده تمشک در جهت کاهش خونریزی لثه از دوره حضرت عیسی مسیح رواج داشته است.میوه و آب میوه تمشک از کم خونی جلوگیری می کند جوشانده طبیعی آن به عنوان یک ماده ضدعفونی برای کاربرد خارجی بعضی از امراض پوست مانند پسوریازیس کاربرد دارد.محتوای مواد مغذی تمشک را در جدول زیر ببینید:

Blackberry nutrients

جزوه اثرات داروئی تمشک را از لینک زیر دریافت کنید:

 

اثرات داروئی تمشک انگلیسی PDF

دانلود

ورود به سایت گیاهان داروئی مشکین شهر

گیاهشناسی گون و خاصیت داروئی آن

گون درختچه ای

نام فارسی

گون

نام بومی(مشکین شهر)

گون

نام انگلیسی

milkvetch

نام تیره

Fabaceae

نام جنس

Astragalus

نام گونه

spp

گیاهشناسی گون:

گون متعلق به تیره پروانه آسا می باشد که گون های علفی یکساله وچند ساله ودرختچه ای دارد. عموما وقتی از گون صحبت می کنیم به فکرمان فقط گون درختچه ای می آید در حالی که در جنس گون گونهای علفی یکساله وچندساله رانیز داریم!بنا به گفته ها در ایران حدود 92 گونه یا زیر گونه از گون ها را داریم. فلور آمریکا در حدود 998 رکورد از گون ها را ثبت نموده است.تیره پروانه آسا از نظر گیاهشناسی از تیره های بسیار مهم در عالم گیاهی است. چون بقولات از این خانواده گیاهی هستند.برگ در گون حالت مرکب شانه ای فرد ، شانه ای زوج دارد. ودارای یک جفت گوشوارک Stipulesمی باشد.گل ها نامنظم و دوجنسی و دارای 5 کاسبرگ و 5 گلبرگ ، یک برچه و 10 پرچم پیوسته دارد.گون درختچه ای که موضوع بحث ما است در مراتع مشکین شهر بوفور یافت می شود. نقش عمده آن استحکام مراتع می باشد. چون گون درختچه ای دارای ریشه بسیار عمیق می باشد که در بعضی از مواقع به 15 متر هم میرسد واین ریشه ها همچون میلگرد در بتون عمل می نماید! گل های آن منبع شهد زنبورهای عسل می باشد.گون های علفی چون شبیه ماشک ها می باشند که بنده در زمان مطالعه و جمع آوری آنها ابتدا به عنوان ماشک آنها جمع آوری کرده بودم که بعد ها مشخص گردید که گون علفی هستند نه ماشک! علیهذا به دانشجویان رشته مرتع وکشاورزی پیشنهاد می گردد که مطالعات دقیقی در رابطه با این خانواده را داشته باشند تا کمک شایانی در علم رده بندی داشته باشند.

خواص داروئی گون :

گون درختچه ای را زخمی می نمایند و از آن صمغی بدست می آورند که در مصارف گوناگون کاربرد دارد.صمغ آن کتیرا نام دارد.كتيرا در بازار تجارت به صورت قطعات مسطح، نوار مانند و چين خورده و يا رشته‌اي شكل، معمولاً نامنظم و به رنگهاي سفيد يا مايل به زرد و غالباً كدر در معرض استفاده قرار مي‌گيرد. كتيرا ماده‌اي سخت و با مقاومت است. كتيرا در آب حل نمي‌شود ولي با جذب آب به صورت لعاب چسبنده‌اي درمي‌آيد.مسکن درد کلیه و مثانه بوده و از حرارت ادار می کاهد و برای افراد لاغر خوب است چون اثر چاقی دارد . خوردن کمی از کتیرا جدار معده و روده ها را روغن می زند . خون را رقیق و اصلاح می کند . برای درمان سرفه و نرم کردن سینه و گلو و زخم شش و گرفتگی تجویز می شود . رم کننده و تقویت کننده پوست . ضد موخوره و شفاف کننده و حالت دهنده مواست .

ورود به سایت گیاهان داروئی مشکین شهر

گیاهشناسی گزنه وخاصیت داروئی آن

گزنه

نام فارسی

گزنه

نام بومی(مشکین شهر)

گیزیکان

نام انگلیسی

Stinging nettle,Common nettle,Common Stinging nettle

نام تیره

Urticaceae

نام جنس

Urtica

نام گونه

cylindrica

گیاهشناسی گزنه :از تیره های گیاهی بی گلبرگ است.گل آذین بصورت گرزن، میوه از نوع فندقه ،برخی از گیاهان این تیره یک پایه وبرخی نیز دو پایه هستند.ای تیره شامل ۴۹ جنس و ۱۳۰۰گونه است!گلها تک جنسی و دارای ۴تا ۵ کاسبرگ هستند. دارای ساقه چهارگوش بوده وکرکهای زیادی روی سطح برگ دارد که دارای تانن می باشد وبه آن دلیل است که به هنگام برخورد با سطح پوست باعث خارش می گردد.دو لپه (Dicotyledon)و چندساله علفی(Perennial )می باشد.و به عنوان علف هرز در حاشیه مزارع مشکین شهر رشد می نماید.برای دریافت اطلاعات بیشتر در زمینه سایر جنس و گونه های تیره فوق به آدرس ذیل مراجعه فرمائید :

خاصیت داروئی گزنه:

بومیان روستای میرک این گیاه را قبل از به گل و بذر نشستن برداشت نموده وبه عنوان سبزی پخته ومصرف می کنند. مناطقی با رطوبت متوسط را می پسندد.قسمت مورد استفاده آن برگ گیاه می باشد و در درمان عفونت های دستگاه ادراری ،سنگ های کلیه و مثانه و همچنین روماتیسم مورد استفاده قرار می گیرد.گیاه گزنه با ساختن گلبول‌های قرمز باعث می‌شود، تنفس سلولی بهتر صورت گرفته و گردش خون تسریع شود؛ همچنین این گیاه صفرابر، مفرح و التیام‌دهنده است و از خونریزی‌های داخلی جلوگیری می‌کند.
گزنه در رفع دانه‌های جلدی روی پوست و بهبود بیماری‌های تنفسی و طهال موثر است و قرار دادن جوشانده آن بر اعضای مختلف سبب رفع آماس، تومور و واریس می‌شود و پاشیدن گرد خشک آن بر زخم‌ها در رفع التهاب موثر است.گزنه دارای تانن ، لسیتین ،‌ اسید فرمیك ، نیترات پتاسیم و كلسیم است، تركیبات آهن دارد و دارای ویتامین c و نوعی گلوكوزید است كه پوست را قرمز می‌كند، از سرشاخه‌های این گیاه ماده قرمز رنگی به نام اورتی‌سین استخراج می‌شود.گزنه ، مو را تقویت می كند و از ریزش موی سر جلوگیری می‌نماید و حتی در بعضی از موارد موی سر دوباره می‌روید. برای استفاده از این خاصیت 6 گرم سر شاخه‌ها و برگ ها و ریشه گزنه را به تنهایی و یا با 30 گرم چای كوهی در یك لیتر آبجوش ریخته و آنقدر بجوشانید تا حجم مایع به نصف برسد، شبها مقداری از این مایع را به سر بمالید و صبح بشویید.
برای براق شدن و جلا دادن به موها بعد از شستشوی سر موها را با چای گزنه ماساژ دهید، بدین منظور یك قاشق چایخوری برگ گزنه خشك را در یك لیوان آب جوش ریخته و مدت نیم ساعت بگذارید بماند،‌ ماساژ دادن با این چای ، شوره سر را برطرف می‌كند.
دستگاه هاضمه را تقویت می‌كند ، ادرار را زیاد می‌كند ، برای درمان بیماری قند مفید است بدین منظور یك فنجان چای گزنه را سه بار در روز میل كنید ، ترشح شیر را در زنان شیرده زیاد می‌كند ، اخلاط خونی و بیماریهای پوستی را برطرف می‌كند و دانه گزنه برای باز كردن عادت ماهیانه كاربرد دارد.
در درمان كم‌خونی موثر است و تعداد گلبول های قرمز را زیاد می‌كند ، اگر در ادرار خون وجود داشته باشد گزنه آنرا برطرف می‌كند ، عرق‌آور ، پاك كننده اخلاط سینه ، ریه و معده است ، نیروی جنسی را تقویت و گرفتگی های كبدی را رفع می‌كند.
برای از بین بردن زگیل ، ضماد برگ های تازه آنرا روی زگیل بمالید ، برای پاك كردن مثانه ، رفع عفونت مثانه و دفع سنگ از مثانه ، برگ گزنه را همراه با ریشه شیرین بیان دم كنید و بنوشید.
برای التیام زخم ها و زخم های سرطانی از ضماد تخم گزنه مخلوط با عسل استفاده كنید ، برای برطرف كردن كهیر از جوشانده گزنه به مقدار سه فنجان در روز بنوشید ، درد نقرس را كاهش می‌دهد.
همچنین برای برطرف كردن ناراحتیهای زنانه قبل از عادت ماهیانه از چای گزنه استفاده كنید ، ناراحتی های كلیه را برطرف می‌كند ، ضماد آن درد عضلانی را تسكین می دهد ، كرم معده و روده را می‌كشد ، درمان كننده بواسیر است و برای برطرف كردن درد رماتیسم ، برگهای تازه آنرا روی پوست بمالید.

منبع گیاهشناسی گزنه

                   ورود به سایت گیاهان داروئی مشکین شهر

گیاه شناسی یولاف وحشی وخاصیت داروئی آن

جوی وحشی

نام فارسی

یولاف وحشی یا جوی دو سر

نام بومی(مشکین شهر)

چول آرپاسی

نام انگلیسی

Wild Oat

نام تیره

Poaceae

نام جنس

Avena

نام گونه

Fatua

گیاهشناسی یولاف یا جوی دو سر: بومی قاره آمریکا بویژه آمریکای مرکزی بوده ودر اکثر ایالات کشور آمریکا رشد می کند. گیاهی تک لپه (Monocotyledon)ویکساله بوده که توسط بذر و به صورت Self-Sow (خود کشت)تکثیر می یابد. دارای دو واریته به اسامی:

Avena fatua L. var. glabrata Peterm

Avena fatua L. var. vilis (Wallr.) Hausskn

جنس Avena دارای گونه های متعدد دیگری می باشد:

Avena strigosa,Avena sterilis ,Avena barbata,Avena Sativa

طی تحقیقات گسترده ای این گونه وحشی اصلاح گردیده و گونه اهلی وقابل کشت بوجود آمده است.نام علمی آن Avena fatua L. var. sativa (L.) Hausskn می باشد.که شبیه به گونه وحشی خود می باشد ولی انداره بذر و تعداد بذر در خوشه ها افزایش یافته است. وبه مقدار قابل توجهی در ایالات متحده کشت می شود.در مراتع مشکین شهر بویژه در داخل مزارع گندم و جو و دره خیاو چای و مراتع روستای میرک بوفور یافت می شود. قابل توجه دانشجویان عزیز که کلید شناسائی یولاف وحشی این است که سیخک ها تقریبا مساوی هم و دارای زانو و زیر زانو دارای پیچ خوردگی می باشد.

خاصیت داروئی یولاف یا جوی دو سر:قسمت مورد استفاده آن ،گیاه تازه یا دانه های سبز می باشد.در درمان اضطراب حاد ومزمن-ضعف عضلانی مثانه وبافتهای ییوندی -بیماری های کلیوی و درمان محرومیت از تریاک وتنباکو مورد استفاده قرار می گیرد.دارای آرسینیک اسید واگزالیک اسید وید می باشد.جو دو سر طبق تحقیقاتی که جدیدا انجام گرفته در کاهش کلسترول خون اثر معجزه آسایی دارد. تقویت کننده بدن می باشد.ادرار آور و ملین است و یبوست رابرطرف می کند.ضد عفونی کننده بدن می باشد.جوشانده جو دو سر در برطرف کردن بیماریهای پوستی و اخلاط خونی نیز موثر است.برای لاغر شدن هر روز جو دو سر بخورید.برای درمان زخم هایی که دیر خوب می شوند جو دو سر را آرد کرده و با آب مخلوط کنید و روی این قبیل زخم ها بگذارید.بالاخره این گیاه اثر ضد سرطان دارد.

ورود به سایت گیاهان داروئی مشکین شهر